Праект газеты
Самаразвіццё «Калі ёй спатрэбілася дапамога, Беларусь не дапамагла». Ганне Хітрык прысвячаецца35
24.09.2017 / 09:29

Калі з краіны з'язджае чарговы беларус — гэта заўсёды страта. Калі з'язджае такі чалавек як Ганна Хітрык, актрыса Купалаўскага тэатра, артыстка і наша зорка — удвая большая.

У сваім тэксце тэатральны крытык Аляксей Стрэльнікаў згадвае самыя яркія яе ролі і сумуе па эпосе, якая сыходзіць разам з пераездам Ганны ў Ізраіль.

Фота vk.com/sounduk.

Неабходнасць напісаць нешта пра Ганну Хітрык пячэ мяне знутры.

Як тэатразнаўца і менеджар я мушу разбірацца ў тэатры, але тое не перашкаджае тэатру заставацца глыбока асабістай справай, якая натхняе, папярэджвае, якая дае рады з унутранай разгубленасцю. Я думаю, што мусіў бы праверыць факты, якія апісваю тут, расставіць свае ўражанні па храналогіі, падняць нататкі з датамі прэм'ер… Я абавязкова зраблю гэта пазней, але цяпер мне важна занатаваць тыя крохкія ўспаміны, бо толькі яны і ёсць сапраўдным дакументам тэатральнай гісторыі.

Фота kupalauski.by.

Маё першае знаёмства з Хітрык-актрысай было, можна сказаць, выпадковым. Я пабачыў яе на сцэне ў спектаклі «КІМ». Калі шчыра, гэта не той спектакль, з якім я хацеў бы асацыяваць знаёмства з, напэўна, самай крутой артысткай беларускага тэатра пачатку ХХІ стагоддзя.

Часам так бывае: ты ідзеш з класам у культпаход у Купалаўскі тэатр, увесь складаешся з комплексаў і максімалізму, глядзіш мутны спектакль пра тое, як цяжка быць багатым, і сярод усёй гэтай мутнасці «светлым промнем цёмнага царства» выступае маладзенькая медычная сястра ў выкананні Хітрык.

Яе голас гучаў неяк асабліва сярод іншага ансамбля, гэта быў голас упэўненай у сабе дзяўчыны. І гэтага было дастаткова, каб укараніцца ў маім падлеткавым мозгу, які імкнуўся да ўсяго больш-менш упэўненага.

На пачатку 2000-х гадоў у Купалаўскі тэатр прыйшла класная моладзь. І тэатр быццам бы хацеў даць маладым артыстам і рэжысёрам рэалізавацца. З'яўляліся спектаклі, праводзіліся лабараторыі, але ўзаемнай задаволенасці не было. Праблема, мабыць, была ў тым, што магчымасці ў тэатра былі вельмі і вельмі абмежаваныя.

Сцэнічнае мастацтва за 90-я гады адкацілася на абочыну культурнага жыцця. Моладзь атрымлівала ролі ў спектаклях, якія сёння ўспомняць толькі спецыялісты і фанаты. Усім хацелася больш, усе маглі больш…

Фота kupalauski.by.

Я помню лабараторны паказ у рамках праекту «Тэатр-анлайн». Ганна Хітрык разам з Андрэем Гладкім гралі ва ўрыўку паводле Андрэя Курэйчыка, паставіла яго знакамітая расійская актрыса Аксана Мысіна. Гэта была размова мужа і жонкі, у якой шмат гаварылася пра выпадковыя, нязначныя рэчы, у якой было шмат злосці на партнёраў, якія не чуюць. Быў у гэтым спектаклі кранальны фінал, дзе героі дамаўляліся нарэшце зрабіцца «сапраўднымі».

На фуршэце пасля заканчэння праекту я браў каментар у Аксаны Мысінай. Яна так нахвальвала Хітрык, што я шчыра спужаўся, ці не з'едзе тая ў выніку ў Маскву. Гэта гучала як прапанова працы, хоць у Аксаны Мысінай не было свайго тэатра, а было так званае «тэатральнае братэрства». Але тады шмат беларускіх артыстаў з'язджалі ў Маскву. Я спужаўся так моцна, што наўпрост папрасіў Мысіну не забіраць у нас Хітрык. Цяпер я ўспрымаю той свой учынак як бздуру і нахабства, але Мысіна вельмі сур'ёзна на мяне паглядзела і спакойным тонам адказала, што кожны мусіць выбіраць за сябе. Амаль адразу пасля гэтых слоў да яе падышла Хітрык, і ўжо не было магчымасці працягнуць інтэрв'ю.

Цяпер, калі я прыгадваю той эпізод, разумею, што калі Хітрык сапраўды мела выбар, то абрала Беларусь і Купалаўскі тэатр.

Фота kupalauski.by.

Для мяне першым спектаклем, дзе яе патэнцыял рэалізоўваўся напоўніцу, была «Балада пра каханне». Я глядзеў яго некалькі разоў, хоць прарвацца на малую сцэну Купалаўскага было цяжка.

На тутбаеўскіх форумах, дзе абмяркоўваліся тэатральныя спектаклі, пісалі, што гэта адраджэнне Купалаўскага. «Тутэйшых» ставіць ужо было нельга, Быкаў таксама быў нібыта пад забаронай.

Таму спектакль, у якім маладыя акцёры гралі беларускі твор жывога на той момант класіка, выклікаў вялікія спадзяванні — усё ўспрымалася неяк абвострана.

Фота kupalauski.by.

…Пасля Плошчы-2006 на базе Сучаснага мастацкага тэатра Павел Харланчук паставіў спектакль «Старэйшы сын» паводле Вампілава. Ніну грала Хітрык. Я ўжо не памятаю, як я трапіў на рэпетыцыі спектакля, але для мяне яны былі тэрапеўтычнымі. Я мала з кім супаў у захапляльных ацэнках: Харланчук ставіў пра тое, як чужыя становяцца роднымі. Я ў гэтым бачу беларускую праблему: чаму мы ўрэшце не можам даверыцца адно аднаму? Хітрык грала, па сутнасці, сапраўдную галаву сям'і. Яна стамілася, хацела збегчы, Бусыгін павінен быў прыйсці на яе месца. «Я ведаю, што ты хочаш, — казаў ёй Харланчук у ролі Бусыгіна. — Замуж, ты сама казала». Хлопалі дзверы, Хітрык заставалася на сцэне адна, секунд за пяць яна са спакойнага іранічнага стану праз ярасць даходзіла да адчаю і істэрыкі. Назіраць за такой хуткай зменай пражытых эмоцый — адно з самых моцных маіх уражанняў як гледача. У чым прырода гэтага адчаю? У тым, думаю, што замужжа не было выйсцем, Аніна Ніна збягала з адной клеткі ў другую, сапраўднай свабоды ў гэтым не было.

Заставацца з роднымі людзьмі, рабіць сваю справу, адчуваць сваю адказнасць — пра гэта быў наіўны мэсэдж спектакля. І тады гэта здавалася адзіным выйсцем у жыцці.

Дзіўна зусім нічога было б не сказаць пра «Дзеці дзяцей». Іх з'яўленне супала з сапраўднымі поспехамі Хітрык у тэатры. Яна цудоўна грала «Матылька» ў Тэатры юнага гледача, Доктара ў «Войцэку» Монікі Дабраўлянскай, свае ролі ў Купалаўскім… Гэтай энергіі можна было толькі пазайздросціць, таму было пытаннем часу, калі яна наважыцца выйсці на сцэну і казаць нешта ад сябе.

Фота kupalauski.by.

Свае вялікія канцэрты Хітрык ладзіць так, быццам гэта камерныя кватэрнікі. Яна заўсёды скарачала адлегласць да гледача, праходзіла сваю частку дыстанцыі і ў песнях, і ў тым, што яна казала паміж песнямі. Цікава, як хутка яна займела прызнанне прафесійных музыкаў і крытыкаў: былі і прызы, і цікавае супрацоўніцтва. Яна хутка заняла адносна вакантную нішу. У групы з'явілася шмат прыхільнікаў, гэта быў (а можа і застаецца) ці не самы актыўны фан-клуб у Беларусі.

Фота kupalauski.by.

Адзін з апошніх эпізодаў нашых кантактаў з Хітрык быў пасля канцэрту Sounduk'a. Я мусіў узяць у яе каментар. Я бачыў, як яна стамілася. Гэта быў, відаць, не толькі канцэрт, але агулам — цяжкі перыяд у жыцці, і я бамбардзіраваў рэдактараў просьбамі памяняць суразмоўцу. Мне адмовілі. Мы ўсталёўвалі святло, Аня сядзела з патухлымі вачыма і чакала. У той момант мне было сорамна за маю журналісцкую працу, бо я бачыў, што мы забіраем у яе больш, чым засталося.

Медыя мусяць ствараць герояў, але Хітрык зрабілася зоркай сама, а я як журналіст гэтым проста карыстаўся. Яна ніколі не давала гэтага адчуць, больш прафесійнага і добразычлівага чалавека цяжка назваць. Прынамсі з маёй дзейнасці.

Фота vk.com/sounduk.

Я пералічваю гэтыя асабістыя факты «маёй Ганны Хітрык», і мяне душыць крыўда, што мы не здолелі адплаціць належным чынам чалавеку, які так шмат зрабіў для нас. Больш за 15 год радаваў, прымушаў задумацца, ніколі не ленаваўся, стварыў цэлую індустрыю, даў магчымасць дапамагчы многім людзям. І вось, калі ёй самой спатрэбілася дапамога, высветлілася, што Беларусь ёй той дапамогі даць не можа.

Дзякуй, Ганна, ты паказала нам, як трэба. Мы будзем імкнуцца, каб табе за нас не было сорамна.

Аляксей Стрэльнікаў

Каментары
Hraм / Адказаць 24.09.2017 / 10:13

Ау́тар, давайце канкрэтна, якая дапамога i хто не дапамог? Абражаць краiну у́се мастакi. Ня даць фактау́ у публiчным выказваннi могуць сабе дазволiць балаболы як вы, ау́тар.

53
vajs / Адказаць 24.09.2017 / 10:52

У нас дзецям-аўтыстам няма эфектыўнай дапамогі. Афіцыйная медыцына ня ведае што з імі рабіць. У Менску пару грамадскіх ініцыятывыў нешта спрабуюць рабіць. На перыферыі ўвогуле гамон. Таму Ганна з'ехала ва Ізраіль, дзе ёсць праграмы па адаптацыі такіх людзей у грамадзтве.

3
Пратэй Няптунаў / Адказаць 24.09.2017 / 10:58

Дакаціліся! Людзі едуць ад "стабільнасьці" ў краіну, дзе вайна!

5
каментаваць

Націсканьне кнопкі «Дадаць каментар» азначае згоду з рэкамендацыямі па абмеркаванні